Nie każda podróż musi prowadzić na koniec świata, żeby była prawdziwą przygodą. Czasem wystarczy wyjść na ścieżkę, która znika w trawie. Albo otworzyć książkę.
Po raz pierwszy w Polsce ukazują się „Karpackie gry” Miloslava Nevrlý’ego — książka kultowa w Czechach, przekazywana z rąk do rąk, czytana przez pokolenia wędrowców, ludzi gór i tych, którzy wiedzą, że najważniejsze wyprawy odbywają się w ciszy.
„Karpackie gry” należą do literatury z pogranicza pięknej, przygodowej, krajoznawczej i filozoficznej — podanej jednak w skromnej, prostej formie, takiej, jaką cenił Miloslav Nevrlý i jego duchowi towarzysze, których nazywał Braciszkami we wspólnym odczuwaniu gór, przestrzeni i myśli.
“Karpackie Gry” ☞ to zapis wędrówek po dzikich Karpatach, pełen przygody i refleksji
Tytułowe „Gry” nie oznaczają tu rywalizacji ani zabawy. Są raczej grą uważności, wyobraźni i bycia w świecie — sposobem przeżywania drogi, krajobrazu i ciszy. To wędrówka, która częściej prowadzi w głąb niż w dal.
Celem tego wydania było zachowanie tej właśnie prostoty, powściągliwości i wewnętrznej przestrzeni, które sprawiają, że książka nie narzuca się czytelnikowi, lecz towarzyszy mu jak dobra ścieżka.
“Karpackie gry” to książka dla:
- ludzi gór i wędrowców,
- marzycieli i samotników,
- tych, którzy tęsknią za światem mniej hałaśliwym,
- i tych, którzy czują, że prawdziwa przygoda zaczyna się wtedy, gdy człowiek zwalnia.
To opowieść o górach jako przestrzeni wolności.
O prostym życiu, o radości bycia w drodze, o smaku herbaty wypitej na wietrze i o ciszy, która potrafi powiedzieć więcej niż całe miasta.
Nevrlý pisze tak, jak się idzie: powoli, uważnie, z otwartymi oczami. Jego proza jest poetycka, cicha, pełna przestrzeni. To książka o drodze, która częściej prowadzi w głąb niż w dal.
O autorze
Miloslav Nevrlý ✑ czeski przyrodnik, wędrowiec i pisarz-legenda. Jego książki w Czechach mają status kultowych.
Miloslav Nevrlý to jedna z najbardziej niezwykłych postaci czeskiej literatury przyrodniczej i wędrownej. Urodzony w 1933 roku w Pradze, przez całe życie łączył w sobie kilka dróg: drogę naukowca, przyrodnika i ornitologa, drogę skauta i wychowawcy oraz drogę samotnego wędrowca, który uczy się świata, idąc powoli.
Z wykształcenia jest zoologiem, przez wiele lat zawodowo zajmował się badaniem i ochroną przyrody, szczególnie ptaków i krajobrazów górskich. Jednak jego prawdziwą specjalnością stało się coś trudniejszego do nazwania: sztuka uważnego patrzenia. Nevrlý nie opisuje świata z perspektywy zdobywcy ani kolekcjonera wrażeń. Interesuje go cisza, rytm przyrody, drobne znaki istnienia – ślad zwierzęcia w błocie, zmiana światła nad grzbietem, zapach wiatru przed deszczem.
Jako wędrowiec przemierzał m.in. Góry Izerskie, Karpaty i wiele mniej znanych pasm Europy Środkowej i Wschodniej. Te doświadczenia stały się tworzywem jego książek, które wymykają się prostym gatunkowym definicjom. Są jednocześnie literaturą drogi, eseistyką przyrodniczą i osobistą medytacją nad światem, czasem i przemijaniem.
Nevrlý jest autorem kultowym
– czytanym nie tylko dla opisów miejsc, lecz dla sposobu myślenia o świecie. Proza Nevrlý’ego uczy, że prawdziwa podróż nie polega na docieraniu jak najdalej, lecz na coraz głębszym widzeniu.
Jego książki krążą z rąk do rąk jak dobre mapy do miejsc, których nie da się zaznaczyć.
Jego najsłynniejsze dzieło, „Karpackie gry”, jest zapisem wędrówek po rumuńskich Karpatach, ale jeszcze bardziej – zapisem wędrówki wewnętrznej: ku prostocie, wolności i uważności. Inne książki, jak „Księga Gór Izerskich”, „Moje ptasie lata” czy „Zatarte smaki moruszek”, ugruntowały jego pozycję jako jednego z najwybitniejszych pisarzy krajobrazu i natury w Czechach.
Pierwsze polskie wydanie ☞ “Karpackich Gier”
Po latach obecności tej książki w obiegu legend i poleceń, wreszcie trafia do polskich czytelników w pełnym, starannym wydaniu. To książka, którą chce się mieć na półce, w plecaku i na nocnym stoliku. Do czytania powoli. Fragmentami. Albo jednym tchem.
Książka ukazuje się w twardej, szyto-klejonej oprawie, zaprojektowanej jako trwały towarzysz wielu dróg i powrotów. Całość otula obwoluta, która nie tylko zaprasza do lektury, ale też subtelnie objaśnia metaforę tytułowych „Gier” — pojęcia rozumianego przez autora w sposób szczególny, niestandardowy, daleki od rywalizacji czy zabawy. To raczej gry wyobraźni, uważności i bycia w świecie — charakterystyczne dla literatury z pogranicza pięknej, przygodowej, krajoznawczej i filozoficznej, podanej jednak w skromnej, prostej formie, tak bliskiej Nevrlý’emu i tym, których nazywał swoimi Braciszkami we wspólnym odczuwaniu gór, przestrzeni i myśli.
Wnętrze książki wydrukowano na szlachetnym, kremowym papierze, który sprzyja długiej, spokojnej lekturze, a całość uzupełnia praktyczna wstążka do zaznaczania stron — bo to książka, do której się wraca.
To wydanie zostało pomyślane tak, by dobrze sprawdzało się w podróży, na nocnym stoliku i jako prezent. Jest książką, którą można ofiarować komuś, kto dopiero zaczyna odkrywać swoje własne ścieżki — albo komuś, kto będzie w niej utrwalał wspomnienia dawnych wędrówek i planował nowe. Bo „Karpackie gry” to nie tylko opowieść o górach. To książka o drodze, która trwa.
Redakcja ✏︎ oprawa graficzna ☞ druk “Karpackich Gier”
Głównym inicjatorem pierwszego polskiego wydania „Karpackich Gier” jest Rafał Łoziński — pomysłodawca całego przedsięwzięcia. To on nawiązał relację z autorem, doprowadził do pozyskania praw do wydania książki oraz zgromadził zespół, dzięki któremu ta edycja mogła powstać. Ogromną rolę odegrał tu Aleša Kučery, a także Alena Beňadiková, która pomogła w nawiązaniu kontaktu z Miloslavem Nevrlým i doprowadziła do wyrażenia przez autora zgody na polskie wydanie książki przez Rafała Łozińskiego.
Przekładu z języka czeskiego dokonała Adrianna Duda, oddając w pięknym, uważnym stylu rytm, prostotę i poetycką ciszę oryginału. Nad ostatecznym kształtem językowym czuwał Piotr Chmielarz, który — nie po raz pierwszy we współpracy z naszym wydawnictwem — pilnował stylu i polskiej melodii tekstu. Korektę wykonała Anna Łozińska, a konsultantem nazw, miejsc i pojęć geograficznych był profesor Krzysztof Jaworski, dbający o to, by w karpackiej topografii i nazewnictwie nie wkradły się żadne nieścisłości.
Oprawa graficzna, projekt layoutu, skład DTP oraz druk polskiego wydania „Karpackich Gier” zostały przygotowane przez Wydawnictwo AUCH z wyjątkową troską — zarówno o warstwę redakcyjną, jak i o formę, która miała pozostać wierna duchowi tej niezwykłej książki. Praca nad tekstem, jego rytmem i brzmieniem w języku polskim była prowadzona z myślą o tym, by zachować prostotę, ciszę i uważności, które są znakiem rozpoznawczym prozy Miloslava Nevrlý’ego.
Książka ukazuje się w twardej, szyto-klejonej oprawie, zaprojektowanej jako trwały towarzysz wielu dróg i powrotów. Całość otula obwoluta, która nie tylko zaprasza do lektury, ale też subtelnie objaśnia metaforę tytułowych „Gier” — pojęcia rozumianego przez autora w sposób szczególny, niestandardowy, daleki od rywalizacji czy zabawy.
Wnętrze książki wydrukowano na szlachetnym, kremowym papierze, sprzyjającym długiej, spokojnej lekturze, a całość uzupełnia praktyczna wstążka do zaznaczania stron — bo to książka, do której się wraca, którą się odkłada i znów podejmuje w drodze.
To wydanie zostało pomyślane tak, by dobrze sprawdzało się w podróży, na nocnym stoliku i jako prezent — dla kogoś, kto dopiero zaczyna odkrywać swoje ścieżki, albo dla kogoś, kto będzie w nim utrwalał wspomnienia dawnych wędrówek i planował nowe.
Specjalne podziękowania za dostarczenie inspiracji ✏︎ dla oprawy graficznej polskiego wydania ✑ “Karpackich Gier”
To wydanie „Karpackich Gier” nie powstałoby w takim kształcie bez ludzi, którzy nie tylko znają Karpaty, ale potrafią je widzieć i dzielić się tym widzeniem z innymi.
Szczególne podziękowania kierujemy do Aleša Kučery, prof. Krzysztofa Jaworskiego, Mariusza Sawaryńskiego, Jacka Mariusza Krzyżanowskiego oraz Marka Kwaśniaka — za udostępnione fotografie, opowieści, rozmowy oraz wspólne wędrówki po karpackich szlakach, które stały się ważną inspiracją dla oprawy graficznej polskiego wydania tej książki.
Dzięki Wam Karpaty nie pozostały jedynie miejscem na mapie, lecz stały się żywą przestrzenią światła, drogi, ciszy i pamięci — dokładnie taką, jaką opisywał Miloslav Nevrlý. Wasze spojrzenia, doświadczenia i ślady zostawione na szlakach są obecne w tej książce nie wprost, ale na każdej jej stronie.
Dziękujemy za zaufanie, za dzielenie się pasją i za to, że prawdziwe wędrówki mogły przełożyć się na kształt tej opowieści.
Książka, która nie jest przewodnikiem
„Karpackie gry” nie są atlasem szlaków ani poradnikiem przetrwania. To literacka wędrówka przez rumuńskie Karpaty — przez połoniny, zapomniane doliny, miejsca, gdzie świat wciąż nie spieszy się z byciem nowoczesnym.
Premiera polskiego wydania ✑ “Karpackich Gier”
W maju 2026 roku odbędzie się premiera pierwszego polskiego wydania „Karpackich Gier” Miloslava Nevrlý’ego — książki kultowej dla wielu pokoleń środkowoeuropejskich wędrowców, a dotąd nieobecnej w języku polskim.
Wydarzenie to nie byłoby możliwe bez szerokiego grona osób i instytucji, które od początku wspierały ideę przybliżenia tej niezwykłej książki polskim czytelnikom. Premiera odbędzie się przy udziale i pod patronatem:
Towarzystwa Karpackiego,
Studenckiego Koła Przewodników Górskich Harnasie,
Stowarzyszenia RES Carpathica,
Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich,
dr hab. Krzysztofa Jaworskiego, prof. UWr (Instytut Archeologii),
Instytutu Rumuńskiego,
oraz Ministerstwa Kultury Republiki Czeskiej.
Chcemy, by premiera „Karpackich Gier” była nie tylko wydarzeniem wydawniczym, ale także spotkaniem ludzi gór, przewodników, badaczy Karpat oraz wszystkich miłośników górskich wędrówek — zarówno dalekich, jak i bliskich.
To będzie święto książki, drogi i wspólnego przeżywania gór — dokładnie w takim duchu, w jakim Miloslav Nevrlý pisał swoje „Gry”.
